پنجره
آیا امیر مؤمنان (ع) به غدیر خم اشاره نکرد؟!
شما می گویید پیامبر اکرم (ص) در غدیر خم علی (ع) را به عنوان جانشین و خلیفه بلافصل خود معرفی کرد، - با توجه به این که رحلت پیامبر اکرم (ص) کم تر از سه ماه بعد از حادثه غدیر تحقق یافت و طبعا مردم هنوز غدیر را فراموش نکرده بودند - چرا امیرالمؤمنین (ع) به آن اشاره نکرد؟ آیا این خود دلیلی بر این نکته نیست که ولایت مطرح شده در حدیث غدیر به معنای حکومت و خلافت نبوده است؟
فرمان الهی
نیست معبودی جز او که دستورم داده و اعلام کرده که «اگر در ابلاغ آن چه اینک بر تو فرو فرستاده ام، کوتاهی کنی، در حقیقت، به هیچ یک از وظایف رسالت و ابلاغ من، عمل نکرده ای» و هم او - تبارک و تعالی - حفظ و نگه داری مرا در برابر مخالفان، تعهد و تضمین کرده و او مرا کفایت کننده ای بزرگوار است. اینک، این است آن پیام که بر من نازل فرموده است: «بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم، یا أیُّها الرَّسولُ بَلِغ ما أنزلَ إلَیکَ مِن ربک و إِن لَم تَفعَل فَما بَلَّغتَ رِسالَتَک وَاللهُ یَعصِمُکَ مِنَ الناسِ».1
حج اکبر، کدام است؟
برخی از سالها، در ایام حجّ، «روز عرفه» با «روز جمعه» مصادف شده، و آن سال در میان حجاج، خصوصاً اهل سنّت، به «حج اکبر» معروف می گردد. این مسأله، انگیزه شد تا با بررسی آیات و روایات و همچنین تاریخ، سابقه آن را دنبال نمایم. آنچه درذیل تقدیم می گردد نتیجه تحقیقی هر چند کوتاه در این زمینه است که امید می رود با اظهار نظر محققان و دانشمندان و صاحب نظران تکمیل گردد: خداوند در قرآن کریم می فرماید: «و اذان من اللَّه و رسوله الی النّاس یوم الحج الاکبر انّ اللَّهَ برئ من المشرکین و رسولُهُ.»1
مال، مال خـــداست!. ..
آیا خیال می کنی که چون خدا به کسی مالی دهد و او را در آن امین بداند، به او این اجازه را می دهد که اسبی را به ده هزار درهم برای سوار شدن خود بخرد، در صورتی که اسبی به بهای بیست درهم برای او کافی باشد؟. ..»
ماه رمضان ماه توبه و انابه
این «شهر التّوبة و الانابه» است؛ ماه توبه است، ماه انابه است. توبه یعنی بازگشت از یک راه غلط، از یک کار غلط، از یک فکر غلط. انابه یعنی رجوع الی اللَّه، بازگشت به سمت خدا. این توبه و انابه، به طور طبیعی یک معنائی را در خودش مندرج دارد. وقتی می گوئیم از راه خطا برگردیم، معنایش این است که نقطه ی خطا را، راه خطا را شناسائی کنیم؛ این خیلی مهم است. ما همین طور که داریم حرکت میکنیم، غالباً اینجور هستیم که از کار خودمان، از خطای خودمان، از تقصیری که میکنیم، غفلت می کنیم؛ توجه نمی کنیم به اشکالی که در کار خودمان وجود دارد.
صلوات شعبانیه و دعای ویژه ملائکه برای روزه داران ماه شعبان
قطره ای از دعای انیس صلوات شعبانیه را با هم مرور می کنیم و بهانه ای باشد برای کسانی که ماه رجب الاصب را با خیر و برکت توام با معنویت و روزه داری پشت سر گذرانده اند و در آخرین روز رجب نیز وداع جانانه ای نموده و هم اینک در آستان ماه شعبان قرار گرفته اند.
شعبان، ماه دعا، مناجات و توبه
ائمه هدی؛ دعاهای آنها، همان مسائلی را که کتاب خدا دارد، دعاهای آنها هم دارد؛ با یک زبان دیگر، قرآن یک زبان دارد؛ یک نحو صحبت می کند و همه مطالب را دارد؛ منتها بسیاری اش در رمز است که ما نمی توانیم بفهمیم و ادعیه ائمه – علیهم السلام – یک وضع دیگری دارد و به تعبیر شیخ عارف و استاد ما، ادعیه، کتاب صاعد است؛ «قرآن صاعد»، تعبیر می فرمود؛ به این که قرآن، کتاب نازل است که از آن جا نزول کرده است و ادعیه ائمه، کتاب صاعد است؛ همان قرآن است رو به بالا می رود.... کسی بخواهد بفهمد که مقامات ائمه چی است، باید رجوع کند به آثار آنها. آثار آنها، ادعیه آنهاست... و خطابه هایی که می خواندند؛ مثل مناجات شعبانیه، مثل نهج البلاغه، مثل دعای یوم العرفه و اینهایی که انسان نمی داند که چه باید بگوید درباره آنها.1
از رجب تا ضیافت رمضان
مرحوم سیدابن طاووس در کتاب اقبال الاعمال خود از وجود مقدس پیامبر(ص) روایتی نقل می کنند که فرمودند: «ان الله تعالی نصب فی السماء السابعه ملکاً یقال له الداعی فاذا دخل شهر رجب ینادی ذلک الملک کل لیله منه الی الصباح، طوبی للذاکرین، طوبی للطائعین و یقول الله تعالی انا جلیس من جالسنی و مطیع من اطاعنی و غافر من استغفرنی، الشهر شهری و العبد عبدی و الرحمه رحمتی فمن دعانی فی هذا الشهر اجبته و من سالنی اعطیته و من استهدانی هدیته و جعلت هذا الشهر حبلاً بینی و بین عبادی فمن اعتصم به وصل الی)»[1]
سیره ی امام صادق علیه السلام در تعامل با اهل سنت
سیره اهل بیت(ع) با اهل سنت یکی از شاخص ترین الگو ها برای تحقق وحدت اسلامی است. در این میان، سیره امام صادق(ع)، رئیس مذهب جعفری و استاد بنیان گذاران مذاهب اهل سنت، به واسطه تعامل بیشتر با اهل سنت، اهمیت بیشتری دارد. آن حضرت را می توان بهترین شاخصه تقریب مذاهب اسلامی در شیعه محسوب کرد که به لحاظ ارتباط فکری و فرهنگی کامل و ممتاز خود با نحله های اهل سنت، بسیار مورد تایید و توجه آنان بوده اند. نوشتار پیش رو بر این هدف است که با تبیین سیره امام صادق(ع) با اهل سنت، الگوی کاربردی را پیش روی پیروان ایشان در برخورد با برادران سنی مذهب ترسیم کند. یافته های تحقیق از این حکایت دارد که امام صادق(ع)، همانند دیگر امامان معصوم(ع)، همواره خود را ملزم به مراوده و همنشینی با دیگر مسلمانان در تمام سطوح زندگی دینی و اجتماعی می دانست و هیچ گاه شیعه را مذهب یا فرقه ای جدا از جامعه اسلامی در نظر نمی گرفت و شیعیان را نیز به رعایت احترام و همزیستی مسالمت آمیز با عموم مسلمانان امر می فرمود.
اسلام نبوی و علوی؛ بازگشت به سه شاخص بنیادین توحید، آزادی و عدالت
هفدهم ربیع الاول سالروز ولادت پیامبر رحمت حضرت محمد ص و حضرت امام صادق ع است، پیامبری که دین اسلام را برای بشریت به ارمغان آورد و امامی که مفسر آن بود و مبانی و شاخصهای آن را بیان فرمود که با عمل به آنها انسانها میتوانند سعادتمند شوند اما در طول تاریخ مخصوصا در این زمان به واسطه رفتار و گفتار خلاف اسلام برخی حاکمان ناکارامد و معممین کم دانش متحجر به مرور مردم از این اسلام فاصله گرفتند. گرچه با دقت در مبانی اسلامی شاخص های فراوانی را میتوان برای اسلام نبوي و علوی بیان کرد و به کمک آنها اسلام صحیح را شناخت اما مهم ترین آنها عبارتند از: